10-րդ դասարան

 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ

Բ. «Սասնա ծռեր» էպոսը հայկական պետության էության, կառուցման սկզբունքների և կառավարման համակարգի մասին (6 ժամ)

Առաջին մակարդակ(1հարց-10 միավոր)

1. Մեջբերել էպոսի այն հատվածները, որտեղ երևում է հայկական պետության կառավարման համակարգը;

 2. Նկարագրել կռապաշտությունը, որը գործում էր էպոսում;

 3. Ըստ էպոսի ինչպիսի՞ն պետք է լինի հայկական պետությունը:

Երկրորդ մակարդակ(1հարց-20 միավոր)

1. Համաձայն ե՞ք այն մտքի հետ, որ «Սասնա ծռեր» էպոսը մեր պետության արժեհամակարգային կարևոր հիմքն է (Հիմնավորել տեսակետը);

 2. Ապացուցել, կամ հերքել այն տեսակետը, որ էպոսում ներկայացված հայկական պետությունը ժողովրդավարական էր;

 3. Թվարկել ըստ «Սասնա ծռեր» էպոսի հայկական պետության ստեղծման նախադրյալները:

Երրորդ մակարդակ (1հարց-30 միավոր)

1. Համեմատել էպոսի մեջ ներկայացված հայկական պետության ստեղծման և զարգացման ընթացքը, ձեր ընտրությամբ այլ քաղաքակրթության տերության ստեղծման և զարգացման ընթացքի հետ;

 2. Ինչպե՞ս է ազդում կրոնը հայկական պետության կառավարման համակարգի և կառուցման սկզբունքների վրա;

 3. Համեմատել «Սասնա ծռեր» էպոսի կառավարման համակարգի մեջ գործածվող դիվանագիտական հմտությունները, մերօրյա դիվանագիտական հմտությունների և դրանց գործածման հետ:

Առաջադրանքները կազմեցին 10-րդ դասարանի սովորողներ Կարինե Գոմցյանը և Շուշան Փաշինյանը

Առաջադրանքներ առարկայական ծրագրի համահեղինակների 

                                     համար 

  1. Թվարկեք «Սասնա ծռեր» էպոսի ստեղծման և տարածման շրջաններն ու վերլուծեք այդ իրողության պատճառները;
  2. Համեմատեք «Սասնա ծռեր» էպոսը հարևան որևէ ժողովրդի էպոսի հետ;
  3. Կատարեք սոցիոլոգիական հարցում «Էպոսի և մեր իրականության կապը» թեմայով:  

Առաջադրանքները կազմեց 10-րդ դասարանի ուսուցիչ Աշոտ Տիգրանյանը

ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ

Ա; Գ. Պետություն. գաղափարներ և ուսմունքներ: Պետության սաղմերը նախնադարում (6 ժամ)

Առաջին մակարդակ(1հարց-10 միավոր)

1. Սահմանել «Պետություն» հասկացությունը: Սահմանումը հիմնավորել;

 2. Թվարկել պետության ստեղծման այն նախադրյալները, որոնք դրսևորվել են նախնադարում;

 3. Թվարկել պետության տեսակները, տալ վերջիններիս սահմանումները:

Երկրորդ մակարդակ(1հարց-20 միավոր)

1. Համեմատել պետության գաղափարի ընկալումը 19-21-րդ դարերում և նախնադարի մայրամուտին;

 2. Ներկայացնել ցանկացած ժամանակաշրջանի որևէ պետության գաղափարախոսություն;

 3. Ներկայացնել «Պետություն» հասկացությունը միջնադարյան մարդու տեսանկյունից:

Երրորդ մակարդակ (1հարց-30 միավոր)

1. Արդյո՞ք նախնադարում առկա սաղմնային պետության դրսևորումները համապատասխանում են մեր օրերի պետությունների հիմքերին;

 2. Ինչպիսի՞ պետություն է կառուցվում արդի Հայաստանում;

 3. Ինչպե՞ս կարող է լինել պետության վախճանը: Ներկայացրեք և հիմնավորեք Ձեր տեսակետը:

Առաջադրանքները կազմեցին 10-րդ դասարանի սովորողներ Կարինե Գոմցյանը և Շուշան Փաշինյանը

Առաջադրանքներ առարկայական ծրագրի համահեղինակների 

                                     համար 

  1. Ապացուցեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ նախնադարում կային պետության սաղմեր;
  2. Համեմատեք Պլատոնի և Արիստոտելի ուսմունքները պետության մասին;
  3. Շարադրեք Ձեր տեսակետը մարդկության պատմության մեջ պետության խաղացած դերի մասին: 

Առաջադրանքները կազմեց 10-րդ դասարանի ուսուցիչ Աշոտ Տիգրանյանը

  ՆՈՅԵՄԲԵՐ

Դ. Հայկական առաջին պետությունները հին քաղաքակրթությունների համատեքստում (6 ժամ)

Առաջին մակարդակ(1հարց-10 միավոր)

1. Գտնել մերօրյա հոդվածներ հայկական առաջին պետությունների մասին;

 2. Ի՞նչ գեղարվեստական ստեղծագործություններ գիտեք, որոնք ներկայացնում են հայկական առաջին պետությունները;

 3. Ներկայացնել Արատտայի վարած քաղաքականությունը:

Երկրորդ մակարդակ(1հարց-20 միավոր)

1. Ընտրել հետևյալ հայկական պետություններից` Արատտա, Հայկյաններ, Հիքսոսներ, Հայասա, Նաիրի, Արմենիա-Շուպրիա, նվազագույնը երեքը և համեմատել դրանց էությունները;

 2. Ներկայացնել աշխարհակալության գաղափարը հայոց միջնադարում;

 3. Համեմատել Արատտայի քաղաքականությունը ՀՀ երրորդ հանրապետության քաղաքականության հետ:

Երրորդ մակարդակ (1հարց-30 միավոր)

1. Արդյո՞ք հայկական առաջին պետությունների ձևավորվող քաղաքակրթւոթյան մեջ տեսնում եք հետագա քաղաքակրթության հիմքերը: Հիմնավորել պատասխանը;

 2. Թվարկել հայկական առաջին պետությունները հին քաղաքակրթությունների համատեքստում ըստ հետագայում ստեղծվող պետությունների նմանության;

 3. Կատարել հետազոտական աշխատանք «Հայկական հնագույն պետությունները և նրանց պետականաստեղծ դասերը» թեմայով:

Առաջադրանքները կազմեցին 10-րդ դասարանի սովորողներ Կարինե Գոմցյանը և Շուշան Փաշինյանը

Առաջադրանքներ առարկայական ծրագրի համահեղինակների 

                                     համար 

  1. Բերեք փաստարկներ հիքսոսների հայկականության օգտին;
  2. Թվարկեք Արմենիա-Շուպրիայի առաձնահատկությունները: Պատասխանը հիմնավորեք;
  3. Շարադրեք Ձեր տեսակետը մարդկության պատմության մեջ հայկական հնագույն պետությունների խաղացած դերի մասին: 

Առաջադրանքները կազմեց 10-րդ դասարանի ուսուցիչ Աշոտ Տիգրանյանը

  ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ

Ե. Արարատյան թագավորությունն աշխարհակալության ճանապարհին (4 ժամ)

Առաջին մակարդակ (1հարց-10 միավոր)

1. Ներկայացնել Վանի թագավորության 

  • ստեղծումը 
  • քաղաքականությունը 
  • հակամարտությունները 
  • անկումը

2. Թվարկել Վանի թագավորության կարևորագույն իրադարձութունները;
3. Գտնել և նշել Վանի թագավորության պատմության տեղեկատվական աղբյուրներ:

Երկրորդ մակարդակ (1հարց-20 միավոր)

1. Գրել շարադրություն <<Վանի թագավորության կարևորությունը հայոց պատմության մեջ>> վերնագրով: (Ներկայացնել և հիմնավորել ձեր կարծիքը);
2. Ներկայացնել Վանի թագավորության պետականաստեղծ դասերը;
3. Թվարկել Վանի թագավորության ստղծման նախադրյալները:

Երրորդ մակարդակ (1հարց-30 միավոր)

1. Ի՞նչ տեսակի քաղաքականություն է վարել Վանի թագավորությունը և արդյո՞ք այնարդյունավետ է եղել;
2. Ինչպիսի՞ ներպետական խնդիրներ և հակամարտություններ են եղել թագավորությունում: Ներկայացնել և թվարկել պատճառները;
3. Թվարկել Վանի թագավորության անկման նախադրյալները ձեր տեսակետից:

Առաջադրանքները կազմեց 10-րդ դասարանի սովորող Շուշան Փաշինյանը

Առաջադրանքներ առարկայական ծրագրի համահեղինակների 

                                     համար 

  1. Բերեք փաստարկներ Արարատյան թագավորության աշխարհակալ լինելու օգտին;
  2. Թվարկեք Ուրարտուի առաձնահատկությունները: Պատասխանը հիմնավորեք;
  3. Շարադրեք Ձեր տեսակետը սրկատիրության պատմության մեջ Բիաինիլիի խաղացած դերի մասին: 

Առաջադրանքները կազմեց 10-րդ դասարանի ուսուցիչ Աշոտ Տիգրանյանը

  Փետրվար. 2022 թվական 

Ե. Արարատյան թագավորությունն աշխարհակալության ճանապարհին (առաջադրանքների նոր տարբերակ) 

Առաջին մակարդակ 

  1. Ուսումնասիրել Արարատյան թագավորության հզորացման և անկման ժամանակաշրջանները; 
  1. Ներկայացնել Արգիշտի Ա-ի գործունեությունը հզորացման ճանապարհին; 
  1. Շարադրել սեփական տեսակետը Արգիշտի Ա-ի գործունեության վերաբերյալ: 

Երկրորդ մակարդակ 

  1. Ուսումնասիրել Արարատյան թագավորության հզորացման և անկման ժամանակաշրջանները; 
  1. Ներկայացնել Արարատյան թագավորության պաշտամունքները; 
  1. Ներկայացնել մշակույթի ազդեցությունը Արարատյան թագավորության հզորացման վրա: 

Աղբյուրներ` 

Վանի թագավորություն 

Վանի թագավորության արքաներ 

Ուրարտու (Վանի թագավորություն) 

Արգիշտի Ա-ի գործունեությունը 

Аргишти I 

Վանի թագավորության մշակույթ 

Վանի թագավորության կրոնը 

Վանի թագավորության Աստվածները 

Ֆիլմեր՝ 

<<Արարատ-Ուրարտու թագավորությունը>> — Մաս I, Մաս II 

Ուրարտու կամ Արարատյան թագավորության գերագույն Աստծո գաղտնիքը 

Урарту. Забытое царство 

Առաջադրանքները կազմեցին և աղբյուրներն ընտրեցին 10-րդ դասարանի սովորողներ Կարինե Գոմցյանը և Շուշան Փաշինյանը 

Առաջադրանքներ առարկայական ծրագրի համահեղինակների համար 

  1. Տրված է հետևյալ բանաձևը` A+B+C-X-Y= Արարատյան թագավորության անկում: Գտեք տառերին համապատասխան հասկացությունները; 
  1. Ապացուցեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ կրոնը, էթնիկական կազմը աշխարհաքաղաքականությունը էական դեր են խաղացել պատմության ասպարեզից Արարատյան թագավորության վերացման գործընթացում; 
  1. Գրեք էսսե «Ուրարտական ամրոցների ավերակների վրա» վերնագրով: 

Առաջադրանքները կազմեց 10-րդ դասարանի ուսուցիչ Աշոտ Տիգրանյանը 

Պարզաբանում. Առաջադրանքները կարող են լինել միտումնավոր սխալ կամ ունենալ բազմատարբերակ պատասխան: Առաջադրանքի սխալ լինելը պետք է հիմնավորել, իսկ բազմատարբերակ պատասխանի դեպքում նշել նվազագույնը երկու տարբերակ: 

Մարտ. 2022 թվական

Զ. Երվանդական Հայաստանը և իրանական քաղաքակրթությունը

Առաջին մակարդակ

  1. Ուսումնասիրել Երվանդական Հայաստանը և Իրանական քաղաքակրթությունը;
  2. Սահմանել «Քաղաքակրթություն» հասկացությունը և բերել օրինակներ;
  3. Համեմատել Երվանդական Հայաստանի և Իրանի քաղաքակրթությունները մ. թ. ա. VI դարում:

Երկրորդ մակարդակ

  1. Ուսումնասիրել Երվանդական Հայաստանը և Իրանական քաղաքակրթությունը;
  2. Ներկայացնել Երվանդական Հայաստանի և Աքեմենյան Իրանի հարաբերությունները;
  3. Ի՞նչ ազդեցություն է ունեցել Իրանական քաղաքակրթությունը Երվանդական Հայաստանի վրա:

Աղբյուրներ՝
Երվանդունիների թագավորություն
Աքեմենյաններ
Աքեմենյան Իրան
Հայաստանը Երվանդունիների օրոք
Армянская династия Ервандидов
Ахеменидов государство
Achaemenian Dynasty
The Achaemenid Persian Empire

Է. Արտաշեսյան Հայաստանն արևմտյան և արևելյան քաղաքակրթությունների խաչմերուկում

Առաջին մակարդակ
1. Ոսումնասիրել Արտաշեսյան Հայաստանը արևելյան և արևմտյան քաղաքակրթությունների խաչմերուկում
2. Ներկայացնել Արտաշեսյան Հայաստանի քաղաքակրթությունը ձեր ընկալմամբ:
3. Ներկայացնել Տիգրան Մեծի ազդեցությունը Արտաշեսյան Հայաստանի, արևելյան և արևմտյան քաղաքակրթությունների վրա:

Երկրորդ մակարդակ
1. Ոսումնասիրել Արտաշեսյան Հայաստանը արևելյան և արևմտյան քաղաքակրթությունների խաչմերուկում
2. Ներկայացնել Արտաշեսյան Հայաստանի հարաբերությունները Սելևկյան տերության և ծավալվող Հռոմեական Հանրապետության հետ:
3. Ինչպիսի՞ փոփոխություններ են եղել արևելյան և արևմտյան քաղաքակրթությունների ազդեցության մեջ Երվանդական Հայաստանից Արտաշեսյան Հայաստանի վրա:

Աղբյուրներ`

Արտաշեսյանների թագավորություն

Մշակույթ

Տիգրան Մեծ

Պորտալ:Տիգրան Մեծ

Հայաստանը Տիգրան Մեծի օրոք

Տիգրան II Մեծի քաղաքակրթական գործունեության ռազմավարությունը

Tigranes the Great

Тигран II Великий

Սելևկյանների կայսրություն

Սելևկյան պետություն

Հռոմեական կայսրություն

Հայաստանը Երվանդունիների օրոք

Արտաշեսյանների արքայատոհմը Հայաստանում

Առաջադրանքները կազմեցին և աղբյուրներն ընտրեցին 10-րդ դասարանի սովորողներ Կարինե Գոմցյանը և Շուշան Փաշինյանը

Առաջադրանքներ առարկայական ծրագրի համահեղինակների համար

  1. Տրված է հետևյալ բանաձևը` A+B+C-X-Y= Երվանդական Հայաստան: Գտեք տառերին համապատասխան հասկացությունները;
  2. Ապացուցեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ Երվանդական Հայաստանն Իրանական քաղաքակրթության մաս է;
  3. Համեմատեք Ռուսա Ա և Երվանդ Սակավակյաց արքաներին;
  4. Տրված է հետևյալ բանաձևը` Կայսրություն — Ազգային Պետություն + A = C + Ժողովուորդ;
  5. Ապացուցեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ Հելենականությունը թուլացրեց Հայկական Քաղաքակրթությունը;
  6. Գրեք էսսե «Էրատո. պետականամետ թագուհին» վերնագրով:

Առաջադրանքները կազմեց 10-րդ դասարանի ուսուցիչ Աշոտ Տիգրանյանը

Պարզաբանում. Առաջադրանքները կարող են լինել միտումնավոր սխալ կամ ունենալ բազմատարբերակ պատասխան: Առաջադրանքի սխալ լինելը պետք է հիմնավորել, իսկ բազմատարբերակ պատասխանի դեպքում նշել նվազագույնը երկու տարբերակ:

             Ապրիլի 12- մայիսի 25

ԺԱ. Հայաստանի հարևան պետությունները 1901-2022 թվականներին (6 ժամ);

1. Ներկայացնել Ադրբեջանը խորհրդայնացման ճանապարհին;

2. Ապացուցել, կամ հերքել այն տեսակետը, որ օսմանյան կայսրությունը գերտերություն էր 20-րդ դարի սկզբին;

3. Ինչպիսի՞ն են եղել ռուս-վրացական հարաբերությունները 20-րդ դարում;

4. Ներկայացնել Իրանի անցումը միապետությունից թեոկրատական հանրապետության:

ԺԲ. Հայ ժողովրդի և հայկական հանրապետությունների հարաբերությունները հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ 1901-2022 թվականներին (6 ժամ);

5. Ներկայացնել հայերի և ադրբեջանցիների միևնույն պետությունում ապրելու ժամանակաշրջանը;

6. Ապացուցել, կամ հերքել այն տեսակետը, որ իրանական քաղաքակրթությունը 20-րդ դարում շարունակում էր ազդել հայկականի վրա;

7. Ներկայացնել հայ-վրացական հարաբերությունները Հայաստանի 3-րդ հանրապետության ստեղծման ընթացքում;

8. Ո՞րն է եղել հայ-թուրքական դիվանագիտական հարաբերությունների հաջողված շրջանը:

ԺԳ. Հայոց պետության ապագան. մարտահրավերներ և հնարավորություններ (4 ժամ):

9. Ներկայացրեք գրավոր կարծիք անդրադառնալով այս կետերից մի քանիսին.

  • Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս կարգավիճակը և դրա պատճառները
  • Ապագայի կերտման ճանապարհի երկու տարբեր կողմերը՝ մարտահրավերները և հնարավորությունները
  • Անցյալի գործածումը, որպես ապագան կերտելու և մարտահրավերները հաղթահարելու հնարավորություն
  • Յուրաքանչյուր սերնդի դերը ապագայի կերտման հարցում
  • Հայաստանի ներկայից դեպի ապագա տանող ճանապարհների ձեր տեսանկյունները


10. Կատարել հետազոտական աշխատանք ընտրելով տրվածից մեկ, կամ ավելի թեմաներ:

Հետազոտական աշխատանքների թեմաներ

  1. Պետության մասին գիտական պատկերացումների էվոլյուցիան առաջին պետությունների ձևավորումից մինչև մեր օրերը;
  2. Հայկական պետությունը «Սասնա ծռեր» էպոսում;
  3. Հայկական հնագույն պետությունները և նրանց պետականաստեղծ դասերը;
  4. Արմենիա-Շուպրիայի առեղծվածը;
  5. Հայկական ստրկատիրական պետությունները. օրինաչափություններ, առանձնահատկություններ, դասեր;
  6. Անհատի պետականաստեղծ դերը;
  7. Հայկական ավատատիրական պետությունները միջնադարյան քաղաքակրթությունների համատեքստում;
  8. Կրոնը հայկական պետական իրականությունում;
  9. Հայերը և խաչակիրները;
  10. Հայերի և մուսուլմանական աշխարհի հարաբերությունները 7-21-րդ դարերում;
  11. Պետության վերստեղծման գործիքները մարդկության պատմության տարբեր շրջափուլերում;
  12. Հանրապետություններն աշխարհում և հայկական իրականությունում;
  13. Հարևան պետությունների պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը Հայաստանի վրա;
  14. Հայկական կուսակցությունների պատկերացումները հայկական պետության մասին;
  15. Հայոց պետության ներկան և ապագան:


Պարզաբանումներ.
1. 8 հարցերը պահանջում են հակիրճ և հտսակ պատասխաններ: Սովորողը հնարավորություն ունի չհամաձայնել հարցի հետ, անկախ նրանից այն հերքում պահանջում է, թե ոչ:
2. 9 կետը հաշվի առնելով թեմայի մասշտաբային և արդիական լինելը պահանջում է հստակ, բայց ավելի ծավալուն գրառում:
3. Հետազոտական աշխատանքը կարող է կատարվել ինչպես անհատապես, այնպես էլ փոքր խմբերով (2-4 հոգանոց) Սովորողն իրավունք ունի առաջարկել հետազոտական աշխատանքի այլ թեմա տրված բովանդակության սահմաններում: Հետազոտական աշխատանքը պահանջում է ծավալուն հետազոտություն, օգտվելով հայկական և օտար աղբյուրներից, ներկայցնելով թեման մի քանի տեսանկյուններից, ինչպես նաև ներառելով վերլուծություն:

Առաջադրանքները կազմեցին 10-րդ դասարանի սովորողներ Կարինե Գոմցյանը և Շուշան Փաշինյանը