8-րդ դասարանի “Պատմություն” առարկայի ծրագիր (2018-2019)

Դասավանդման գլխավոր նպատակը՝

  1. ՀՀ քաղաքացու ձևավորման առաջին փուլի ավարտ`կայուն արժեքային համակարգով, իրատես, սկզբունքային անհատի կայացում:

Դասավանդման խնդիրներ՝

  1. Սովորողների կամքի և նպատակասլացության ամրակայում;
  2. Մտային առանցքային հմտությունների` սահմանելու, համեմատելու, նկարագրելու, վերլուծելու, հետազոտելու, ապացուցելու հմտությունների, ձևավորում;
  3. Սովորողի բանավոր և գրավոր խոսքի զարգացում;
  4. Արգելված և այլընտրանքային պատմության իմացություն:

Մանկավարժական մոտեցումներ
1. Ուսումնական բովանդակության միակողմանիության բացառում;
2. Սովորողի անհատականությունը կրթական գործընթացի գործոն;
3. Նախագծային ուսուցում;
4. Թվային միջոցներն աշխատանքային գործիք;
5. Հումորը և ոչ ստանդարտ առաջադրանքները սովորողի կարողությունների և հմտությունների ձևավորման ու զարգացման ամենօրյա խթան:

Միջավայր
1. Ֆիզիկական միջավայր /դասասենյակ, լաբորատորիա,բակ, զբոսայգի, թանգարան, արխիվ, աշխարհագրական և պատմական օբյեկտներ, կրթական և գիտական հաստատություններ; նեթբուք, նոթբուք, պլանշետ և այլ գաջետներ/;
2. Վիրտուալ միջավայր /կայքեր, բլոգեր, սոցցանցեր և էլեկտրոնային հաղորդակցության այլ միջոցներ/:

Ուսուցման կազմակերպումը

  1. Ուսումնական նյութի մեկնաբանություն;
  2. Բանավոր և գրավոր դասարանական աշխատանք
  3. Դաս-քննարկում;
  4. Համատեղ դաս այլ մասնագետի հետ;
  5. Ինտերակտիվ դաս;
  6. Տարատարիք սովորողների համատեղ դաս;
  7. Դասի նախապատրաստություն սովորողի կամ սովորողների խմբի հետ;
  8. Դասի վերլուծություն սովորողի կամ սովորողների խմբի հետ;
  9. Վիրտուալ դաս;
  10. Արտակրթահամալիրային մասնագետի դաս;
  11. Դերային դաս;
  12. Դաս-շնորհանդես;
  13. Արշավային դաս:

Առարկայի բովանդակությունը

  1. Արդյունաբերական հասարակությունը և նրա զարգացման շրջափուլերը – 2 ժամ
  2. Արմատական տեղաշարժեր եվրոպական տնտեսության մեջ – 2 ժամ
  3. Արդյունաբերական զարգացման արդյունքները – 2 ժամ
  4. Լուսավորության դարաշրջանը – 2 ժամ
  5. Հեղափոխությունների դարաշրջան – 8 ժամ
  • Նիդեռլանդական հեղափոխություն – 2 ժամ
  • Անգլիական հեղափոխություն – 2 ժամ
  • Ամերիկյան հեղափոխություն – 2 ժամ
  • Ֆրանսիական հեղափոխություն – 2 ժամ
  1. Ազատագրական պայքարը Սյունիքում և Արցախում – 4 ժամ
  2. Հայաստանը XIX դարի I կեսին – 4 ժամ
  3. Նապոլեոնյան դարաշրջան — 4 ժամ
  4. Հետնապոլեոնյան Եվրոպայի XIX դարը – 4 ժամ
  5. Ձմեռային ճամբար
  6. Արևելքի ավանդական հասարակությունները նոր ժամանակներում – 4 ժամ
  7. Հայաստանը XIX դարի II կեսին և XX դարի սկզբին – 12 ժամ
  • Հայաստանը Ռուսաստանյան և օսմանյան կայսրությունների կազմում – 4 ժամ
  • Հայ ազգային –հասարակական շարժումները –2 ժամ
  • Հայկական հարց – 2 ժամ
  • Ազգային-ազատագրական պայքարը XIX դարի II կեսին և XX դարի սկզբին – 4 ժամ
  1. Արդյունաբերական հասարակության II շրջափուլի սոցիալ-տնտեսական և գաղափարա-քաղաքական փոփոխությունները – 2 ժամ
  2. Հասարակական-քաղաքական շարժումները Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում նոր ժամանակների ավարտին – 2 ժամ
  3. Ազգային հիմնախնդիր և ազգային պետություններ – 2 ժամ
  4. Արևելյան հասարակությունների արդիականացման փորձերը – 2 ժամ
  • Նոր ժամանակների համաշխարհային մշակույթը – 4 ժամ
  1. Նոր ժամանակների հայկական մշակույթը – 2 ժամ
  2. Աշխարհը աշխարհամարտի շեմին – 2 ժամ
  3. Ամառային ճամբար

 Գնահատում

  • Դասարանական առաջադրանքների բանավոր կատարում – 1-4 միավոր
  • Դասարանական առաջադրանքների գրավոր կատարում – 1-2 միավոր
  • Տնային առաջադրանքների բանավոր կատարում – 1-3 միավոր
  • Տնային առաջադրանքների գրավոր կատարում – 1-2 միավոր
  • Թարգմանական աշխատանք – 1-2 միավոր (1 էջը Arial Unicode14 ձևաչափով)
  • Հետազոտական աշխատանք – 4-8 միավոր (կարևորվում են բովանդակությունը, առաջին հերթին` սեփական կարծիքի դրսևորումները, օգտագործված աղբյուրների քանակը և որակը, օգտագործված օտար լեզուների քանակը և կիրառման մակարդակը)
  • Նախագծային աշխատանք – 4-8 միավոր
  • Ամսվա վերջում հավաքած միավորների քանակը բաժանվում Է 4-ի վրա և ստացված արդյունքը նշանակվում է որպես տվյալ ամսվա գնահատական:

8-րդ դասարանի “Պատմություն” առարկայի ծրագիր

Դասավանդման գլխավոր նպատակը՝

  1. ՀՀ քաղաքացու ձևավորման առաջին փուլի ավարտ

Դասավանդման խնդիրներ՝

  1. Սովորողների կամքի և նպատակասլացության ամրակայում;
  2. Մտային առանցքային հմտությունների` սահմանելու, համեմատելու, նկարագրելու, հետազոտելու, ապացուցելու հմտությունների, ձևավորում;
  3. Սովորողի բանավոր և գրավոր խոսքի զարգացում;
  4. Արգելված և այլընտրանքային պատմության իմացություն:

Մանկավարժական մոտեցումներ
1. Ուսումնական բովանդակության միակողմանիության բացառում;
2. Սովորողի անհատականությունը կրթական գործընթացի գործոն;
3. Նախագծային ուսուցում;
4. Թվային միջոցներն աշխատանքային գործիք;
5. Հումորը և ոչ ստանդարտ առաջադրանքները սովորողի կարողությունների և հմտությունների ձևավորման ու զարգացման ամենօրյա խթան:

Միջավայր
1. Ֆիզիկական միջավայր /դասասենյակ, լաբորատորիա,բակ, զբոսայգի, թանգարան, արխիվ, աշխարհագրական և պատմական օբյեկտներ, կրթական և գիտական հաստատություններ; նեթբուք, նոթբուք, պլանշետ և այլ գաջետներ/;
2. Վիրտուալ միջավայր /կայքեր, բլոգեր, սոցցանցեր և էլեկտրոնային հաղորդակցության այլ միջոցներ/:

Ուսուցման կազմակերպումը

  1. Ուսումնական նյութի մեկնաբանություն;
  2. Բանավոր և գրավոր դասարանական աշխատանք
  3. Դաս-քննարկում;
  4. Համատեղ դաս այլ մասնագետի հետ;
  5. Ինտերակտիվ դաս;
  6. Տարատարիք սովորողների համատեղ դաս;
  7. Դասի նախապատրաստություն սովորողի կամ սովորողների խմբի հետ;
  8. Դասի վերլուծություն սովորողի կամ սովորողների խմբի հետ;
  9. Վիրտուալ դաս;
  10. Արտակրթահամալիրային մասնագետի դաս;
  11. Դերային դաս;
  12. Դաս-շնորհանդես;
  13. Արշավային դաս:

Առարկայի բովանդակությունը

  1. Բագրատունյաց Հայաստան – 4 ժամ
  2. Հայկական ռազմական ուժերի պայքարը օտար նվաճողների դեմ XI – XIV դարերում – 2 ժամ
  3. Հայկական պետականությունը Կիլիկիայում – 4 ժամ
  4. Հայկական մշակույթը X – XIV դարերում – 2 ժամ
  5. Հայաստանը ուշ միջնադարում – 4 ժամ
  6. Արդյունաբերական հասարակությունը և նրա զարգացման շրջափուլերը – 2 ժամ
  7. Արմատական տեղաշարժեր եվրոպական տնտեսության մեջ – 2 ժամ
  8. Արդյունաբերական զարգացման արդյունքները – 2 ժամ
  9. Լուսավորության դարաշրջանը – 2 ժամ
  10. Հեղափոխությունների դարաշրջան – 8 ժամ
  • Նիդեռլանդական հեղափոխություն – 2 ժամ
  • Անգլիական հեղափոխություն – 2 ժամ
  • Ամերիկյան հեղափոխություն – 2 ժամ
  • Ֆրանսիական հեղափոխություն – 2 ժամ
  1. Ձմեռային ճամբար
  2. Ազատագրական պայքարը Սյունիքում և Արցախում – 2 ժամ
  3. Հայաստանը XIX դարի I կեսին – 2 ժամ
  4. Նապոլեոնյան դարաշրջան — 2 ժամ
  5. Հետնապոլեոնյան Եվրոպայի XIX դարը – 2 ժամ
  6. Արևելքի ավանդական հասարակությունները նոր ժամանակներում – 4 ժամ
  7. Հայաստանը XIX դարի II կեսին և XX դարի սկզբին – 8 ժամ
  • Հայաստանը Ռուսաստանյան և օսմանյան կայսրությունների կազմում – 2 ժամ
  • Հայ ազգային –հասարակական շարժումները – 2 ժամ
  • Հայկական հարց – 2 ժամ
  • Ազգային-ազատագրական պայքարը XIX դարի II կեսին և XX դարի սկզբին – 2 ժամ
  1. Արդյունաբերական հասարակության II շրջափուլի սոցիալ-տնտեսական և գաղափարա-քաղաքական փոփոխությունները – 2 ժամ
  2. Հասարակական-քաղաքական շարժումները Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում նոր ժամանակների ավարտին – 2 ժամ
  3. Ազգային հիմնախնդիր և ազգային պետություններ – 2 ժամ
  4. Արևելյան հասարակությունների արդիականացման փորձերը – 2 ժամ
  5. Նոր ժամանակների համաշխարհային մշակույթը – 2 ժամ
  6. Նոր ժամանակների հայկական մշակույթը – 2 ժամ
  7. Աշխարհը աշխարհամարտի շեմին – 2 ժամ
  8. Ամառային ճամբար

 Գնահատում

  • Դասարանական առաջադրանքների բանավոր կատարում – 1-4 միավոր
  • Դասարանական առաջադրանքների գրավոր կատարում – 1-2 միավոր
  • Տնային առաջադրանքների բանավոր կատարում – 1-3 միավոր
  • Տնային առաջադրանքների գրավոր կատարում – 1-2 միավոր
  • Թարգմանական աշխատանք – 1-2 միավոր (1 էջը Arial Unicode14 ձևաչափով)
  • Հետազոտական աշխատանք – 4-8 միավոր (կարևորվում են բովանդակությունը, առաջին հերթին` սեփական կարծիքի դրսևորումները, օգտագործված աղբյուրների քանակը և որակը, օգտագործված օտար լեզուների քանակը և կիրառման մակարդակը)
  • Նախագծային աշխատանք – 4-8 միավոր
  • Ամսվա վերջում հավաքած միավորների քանակը բաժանվում Է 4-ի վրա և ստացված արդյունքը նշանակվում է որպես տվյալ ամսվա գնահատական:

 

«Պատմություն» առարկայի ծրագիր (7-րդ դասարան)

Դասավանդման նպատակներ՝           

  1. Սովորողների կողմից իրականության միասնականության և պատմական ժամանակաշրջանների ոչ գծային հերթագայության գաղափարների յուրացում;
  2. Պատմական օրինաչափությունների, նրանց դրսևորման առանձնահատկությունների իմացություն:

Դասավանդման խնդիրներ՝

  1. Հարց ձևակերպելու, հարցին կոնկրետ պատասխանելու, հասկացություններ սահմանելու, տեսակետ հայտնելու և պաշտպանելու, իրականության բաղկացուցիչների փոխազդեցության ընթացքը հետազոտելու կարողությունների զարգացում ու հմտությունների ձևավորում;
  2. Գիտելիքների յուրացման, կարողությունների և հմտությունների ձևավորման ու զարգացման գործընթացի անընդհատության ապահովմանը միտված կամքի կայունացում;
  3. Մտային գործունեության ոլորտում սովորողի համագործակցային կարողությունների և հմտությունների ամրակայում;
  4. Արգելված և այլընտրանքային պատմության իմացություն;
  5. Անցյալի գիտական և գեղարվեստական վերակառուցման իրականացում;
  6. Սովորողի նախաձեռնողականության խթանում;
  7. Սովորողների օժտվածության բացահայտում, զարգացում և հանրայնացում:

 

Մանկավարժական մոտեցումներ`
1. Ուսումնական բովանդակության միակողմանիության բացառում;
2. Սովորողի անհատականությունը կրթական գործընթացի գործոն;
3. Նախագծային ուսուցում;
4. Թվային միջոցներն աշխատանքային գործիք;
5. Հումորը և ոչ ստանդարտ առաջադրանքները սովորողի կարողությունների զարգացման և հմտությունների ձևավորման ամենօրյա խթան:

Միջավայր`
1. Ֆիզիկական միջավայր /դասասենյակ, լաբորատորիա,բակ, զբոսայգի, թանգարան, արխիվ, աշխարհագրական և պատմական օբյեկտներ, կրթական և գիտական հաստատություններ; նեթբուք, նոթբուք, պլանշետ և այլ գաջետներ/;
2. Վիրտուալ միջավայր /կայքեր, բլոգեր, սոցցանցեր և էլեկտրոնային հաղորդակցության այլ միջոցներ/:

Ուսուցման կազմակերպումը`

  1. Ուսումնական նյութի մեկնաբանություն;
  2. Բանավոր և գրավոր դասարանական աշխատանք
  3. Դաս-քննարկում;
  4. Համատեղ դաս այլ մասնագետի հետ;
  5. Ինտերակտիվ դաս;
  6. Տարատարիք սովորողների համատեղ դաս;
  7. Դասի նախապատրաստություն սովորողի կամ սովորողների խմբի հետ;
  8. Դասի վերլուծություն սովորողի կամ սովորողների խմբի հետ;
  9. Համատեղ դաս այլ կրթական հաստատության սովորողների հետ;
  10. Արտակրթահամալիրային մասնագետի դաս;
  11. Պատմական վերակառուցման դաս;
  12. Դաս-շնորհանդես;
  13. Արշավային դաս:

Կապն այլ դասընթացների հետ
Գիտության պատմությունը «Պատմություն» առարկայի բաղկացուցիչն է և դասավանդվելու է մյուս առարկաների ու դասընթացների մասնագետների հետ միասին:

Առարկայի բովանդակությունը`

  1. Ավատատիրություն– 8 ժամ
  • Ավատատիրության ձևավորումը և դրսևորման առանձնահատկությունները – 2 ժամ
  • Եվրոպայի վաղ միջնադարը – 4 ժամ
  • Քրիստոնեությունն ավատատիրության նեցուկ – 2 ժամ
  1. Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորությունը – 6 ժամ
  • Արշակունյաց Հայաստանի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը– 4 ժամ
  • Անհատի դերը պատմության մեջ Արշակունի արքաների օրինակով— 2 ժամ
  1. Վարդանանց և Վահանանց պատերազմները– 4 ժամ
  2. Հայաստանը VI – IX դարերում– 8 ժամ
  • Հայաստանը մինչև արաբական արշավանքները – 2 ժամ
  • Հայաստանն արաբական տիրապետության ժամանակաշրջանում – 4 ժամ
  • Հայկական պետության վերականգնման նախադրյալները– 2 ժամ
  1. Հայկական մշակույթը V – IX դարերում – 4 ժամ
  2. Իսլամի առաջացումը և տարածումը: Արաբական խալիֆայություն — 2 ժամ
  3. Ձմեռային ճամբար
  4. Հայաստանի Բագրատունյաց թագավորությունը– 4 ժամ
  5. Հայաստանը և քոչվորները – 2 ժամ
  6. Քոչվորական կայսրություններ – 2 ժամ
  7. Հեռավոր Արևելքի միջնադարը – 2 ժամ
  8. Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը – 4 ժամ
  9. Խաչակրաց արշավանքները – 2 ժամ
  10. Եվրոպական միջնադարի մայրամուտը – 2 ժամ
  11. Հայկական մշակույթը X – XIV դարերում – 4 ժամ
  12. Աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններ – 2 ժամ
  13. Եվրոպական վերածնունդ – 2 ժամ
  14. Ռեֆորմացիա – 2 ժամ
  15. Եվրոպան նոր ժամանակների շեմին – 2 ժամ
  16. Հայաստանը ուշ միջնադարում – 4 ժամ
  17. Ամառային ճամբար

 

Գնահատում

Գնահատումն իրականացվում է 10 բալանոց համակարգով ամիսը մեկ անգամ, հետևյալ բանաձևով` (ԴՄ + Տ + ՀԱ + Թ): 4 = ամսական գնահատական, որտեղ ԴՄ-ն ամսվա դասարանական աշխատանքների (գնահատվում են յուրաքանչյուր շաբաթվա երկրորդ դասի ավարտին) միջին գնահատականն է; Տ-ն` տնային առաջադրանքների գնահատականը (դրվում է յուրաքանչյուր ամսվա վերջին); ՀԱ-ն` հետազոտական աշխատանքների գնահատումը; Թ-ն` թարգմանությունների գնահատումը:

 

Հայկական լեռնաշխարհ և աշխարհ (Նախապատմական ժամանակներից մինչև մ.թ.ա. 4-րդ դար). 6-րդ դասարան

  1. Նպատակը` անցյալի նկատմամբ քննական վերաբերմունքի ձևավորում:
  2. Հիմնական խնդիր` սովորողների կարողությունների վերածում հմտությունների:
  3. Օգտագործվող հիմնական մեթոդները` զրույց-քննարկում, դերային խաղ, պատմության վերակառուցում, հետազոտում:
  4. Թեմայի կամ հիմնախնդրի ուսուցման քայլերի հերթագայությունը`
    • Նախապես հրապարակված նյութերի ընթերցում և դիտում
    • Անհասկանալի հասկացությունների և ձևակերպումների պարզաբանում
    • Կարծիքների բախում և եզրահանգում (այլընտրանքային տեսակետի մնալու իրավունքով)
    • Ներսուզում անցյալում դերային խաղի կամ պատմության վերակառուցման միջոցով
    • Արդյունքների հրապարակում հոդվածի կամ տեսաֆիլմի ձևաչափով (անհատական հետազոտական աշխատանքները չեն բացառվում):
  5. Բովանդակություն`
    • Hono sapiens-ին նախորդող քաղաքակրթություններ – 4 ժամ
    • Երկրի մոլորակի երկրաբանա-աշխարհագրական պատկերը նախապատմական ժամանակներում և պատմական ժամանակների սկզբին – 2 ժամ
    • Հայկական լեռնաշխարհ – 2 ժամ
    • Հայկական լեռնաշխարհի նախապետական ժամանակաշրջանը – 4 ժամ
    • Երկիր մոլորակի նախնադարը – 2 ժամ
    • Արատտա և շումերներ – 2 ժամ
    • Հին Եգիպտոս – 2 ժամ
    • Հայկյանները և նրանց աշխարհը – 4 ժամ
    • Հնդկաստանի նախաարիական շրջանը – 2 ժամ
    • Արիական քաղաքակրթության ձևավորումը և տարածումը – 4 ժամ
    • Կուտիական աշխարհակալություն – 2 ժամ
    • Հիքսոսներ – 2 ժամ
    • Ձմեռային ճամբար
    • Կրետե-միկենյան քաղաքակրթություն – 2 ժամ
    • Հայասա և խեթեր – 2 ժամ
    • Չինական քաղաքակրթություն – 2 ժամ
    • Ճապոնական քաղաքակրթություն – 2 ժամ
    • Կորեական քաղաքակրթություն – 2 ժամ
    • Հայերը և արևելյան քաղաքակրթությունները – 4 ժամ
    • Նաիրի և Ասորեստան – 2 ժամ
    • Հայկական աշխարհակալություն – 2 ժամ
    • Վանի թագավորություն – 4 ժամ
    • Հոմերոսյան Հունաստան – 2 ժամ
    • Հունական քաղաքակրթության ծաղկման շրջանը – 2 ժամ
    • Հռոմը թագավորության շրջանում – 2 ժամ
    • Հռոմեական հանրապետությունը մինչև մ.թ.ա. IV դար – 4 ժամ
    • Երվանդական Հայաստան և Աքեմենյան Իրան – 2 ժամ
    • Հայաստանը և աշխարհը գլոբալացման ալեքսանդրյան փորձի նախաշեմին – 4 ժամ
    • Ամառային ճամբար
  6. Գնահատում`
    • Մասնակցություն ուսուցման երկրորդ քայլին – 1-2 միավոր
    • Մասնակցություն ուսուցման երրորդ քայլին – 1-3 միավոր
    • Մասնակցություն ուսուցման չորրորդ քայլին – 1-2 միավոր
    • Մասնակցություն ուսուցման հինգերոդ քայլին – 1-3 միավոր

«Պատմություն» առարկայի ծրագիր (6-րդ դասարան)

Նպատակ` սովորողների մոտ ձևավորել կայուն հետաքրքրություն, հետազոտական-ստեղծագործական մոտեցում անցյալի նկատմամբ

Խնդիրներ`

  1. Սովորողների հետազոտական կարողությունների բացահայտում և զարգացում;
  2. Սովորողների ստեղծագործական կարողությունների բացահայտում և զարգացում;
  3. Սովորողների բանավոր և գրավոր խոսքի ներդաշնակ զարգացման համար պայմանների ապահովում;
  4. Բովանդակության և մոտեցման այլընտրանքի մշտական ապահովում;
  5. Նախագծային գործունեության հետևողական ծավալում;
  6. Գնահատման արդարացիություն` «սովորողի առաջընթացի գնահատում» մեթոդի հիման վրա;
  7. Ինքնակրթության կարևորում;
  8. Փոխուսուցման կարողությունների ձևավորում:

 

Առարկայի բովանդակությունը`

  1. Պատմական սկզբնաղբյուրներ – 2 ժամ
  2. Հայկական լեռնաշխարհ – 2 ժամ
  3. Նախնադար – 6 ժամ
    • Մարդու առաջացման հիմնախնդիրը: Homo sapiens-ի առաջին քայլերը – 2
    • Նախնադարյան հասարակության զարգացումը – 2
    • Նախնադարյան հասարակության անկումը – 2
  4. Հայ ժողովրդի ձևավորումը: Առաջին հայկական պետությունները – 4 ժամ

 

  1. Հին Արևելք: Արարատյան թագավորություն – 18 ժամ
    • Եգիպտոս: Շումեր: Աքքադ – 2
    • Հին Փոքր Ասիան և արևելյան Միջերկրականը – 2
    • Հնդկաստան և Չինաստան – 2
    • Ճապոնիա և Կորեա — 2
    • Արարատյան թագավորության ռազմաքաղաքական պատմությունը – 2
    • Արարատյան թագավորության սոցիալ-տնտեսական պատմությունը – 2
    • Ասորեստան: Բաբելոն: Աքեմենյան Իրան – 2
    • Կրոն և գիր – 2
    • Արվեստ և գիտություն – 2
  2. Ձմեռային ճամբար
  3. Հին Հունաստան – 8 ժամ
    • Կրետե-մինոսյան քաղաքակրթությունից մինչև արխաիկ դարաշրջան – 2
    • Սպարտա և Աթենք – 2
    • Արտաքին և ներքին պատերազմներ – 2
    • Դասական դարաշրջանի հունական մշակույթը – 2
  4. Հայաստանը Ք.Ա. 7-2-րդ դարերում – 4 ժամ
  5. Հելլենականություն – 2 ժամ
  6. Հայաստանն Արտաշեսյանների օրոք – 6 ժամ
    • Արտաշես Ա – 2
    • Տիգրան Բ – 2
    • Արտավազդ Բ . դեպի անկում – 2
  7. Հին Հռոմ – 8 ժամ
    • Արքայական Հռոմից մինչև հանրապետական Հռոմ – 2
    • Պայքար ներքին և արտաքին թշնամիների դեմ – 2
    • Հռոմեական կայսրություն – 2
    • Հռոմեական մշակույթ – 2
  8. Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորությունը – 6 ժամ
    • Արշակունիների հաստատումը հայոց գահին – 2
    • Մեծ Հայքը առաջին դարի վերջից մինչև երրորդ դարի սկիզբը – 2
    • Խոսրով Մեծ և Տրդատ Գ – 2
  9. Ամառային ճամբար

 

Գնահատում (10 բալանոց համակարգով)

  1. Պարտադիր դասարանական աշխատանք – 2-6 բալ
  2. Կամավոր տնային աշխատանք – 1-3 բալ
  3. Նախագծային աշխատանք – 1-3 բալ
  4. Հետազոտական աշխատանք – 2-4 բալ

 

Երեխաների համաշխարհային պատմությունը Հին աշխարհի պատմության համատեքստում (6-րդ դասարան)

Գլխավոր նպատակները`
1.    Սովորողների մոտ կայուն հետաքրքրություն ձևավորել անցյալի նկատմամբ;
2.    Շարունակել սովորողների ուսումնական կարողությունների զարգացումը և նրանց աստիճանական վերածումը հմտությունների

  1. Նախապատրաստել սովորողներին պատմության գիտական ուսումնասիրությանը:

Հիմնական խնդիրները`
1.    Կազմակերպել բոլոր սովորողների մասնակցությունը ուսումնական նյութերի հավելմանը և յուրացված խաղերի հանրայնացմանը (բակային ու էլեկտրոնային ուսուցմանը);
2.    Ամրակայել սովորողների խմբային աշխատանքի հմտությունները և կարողությունները;
3.    Օտար լեզուների օգտագործումը դարձնել ամենօրյա;
4.    Պատմական աղբյուրների, գեղարվեստական գրականության, արվեստի ստեղծագործությունների և սովորողների երևակայության համադրմամբ պատմական փոքր (ժամանակային և ծավալային իմաստով) վերակառուցումներ;
5.    Սովորողների հետ պարբերաբար քննարկել այլընտրանքային պատմության մոտեցումները:
    Տարեկան ժամաքանակ– 68 ժամ, որից` 21 ժամ տեսական պարապմունք, 47 ժամ նախագծային աշխատանք

Բովանդակություն
Ներածություն– 1ժամ
Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում Հին աշխարհի պատմությունը: Ինչու՞ ենք մենք ուսումնասիրում այն: Ուսումնասիրման աղբյուրները՝ նյութական, գրավոր, բանավոր:
Գլուխ1. Տարիների հաշվումը պատմության մեջ– 1 ժամ
Օրացույց, տոմար: Հայկական տոմար: Բուն հայկական թվագրություն: Կրոնական օրացույց:
Գլուխ 2. Մարդու ծագումը– 1 ժամ
Երկրի վրա մարդու ծագման երեք վարկածախմբերը՝ կրոնական, գիտական և այլընտրանքային:
Գլուխ 3. Հնագույն մարդիկ– 2 ժամ
Հնագույն մարդկանց զբաղմունքները՝ որսորդություն և հավաքչություն: Աշխատանքային գործիքները: Մեծ սառցապատումը: Կրակի գյուտը: Մայրիշխանություն: Տոհմային համայնք: Հարևանային համայնք: Ցեղ: Մարդկության պատմության բաժանումն ըստ աշխատանքային գործիքների: Արվեստի և կրոնի առաջացումը: Հայկական լեռնաշխարհի նախնադարյան հուշարձանների առանձնահատկություները: Ժայռապատկերները և նրանց գիտական մեկնաբանությունները:
Գլուխ 4. Երեխաների կյանքը նախնադարում  6 ժամ
Մեծերին ընդօրինակելը որպես դաստիարակության հիմնական ձև: Ուսուցչի կարգավիճակը նախնադարյան հասարակությունում: Փորձի ձեռքբերումը և փոխանակման ունակությունը: Մեծերին օգնելը որպես կյանքի կարևոր պայման: Նախնադարյան երեխաների խաղերը: Նախնադարի մարտահրավերները և երեխաները: Երեխաներին վերաբերվող գտածոներ մեր տարածաշրջանում կատարված պեղումներից: Ժայռապատկերներ, որոնք ենթադրաբար կատարել են երեխաները:
Գլուխ 5. Հին ԵգիպտոսՀայկական լեռնաշխարհի պետական        կազմավորումները– 4 ժամ
Հին եգիպտական պետությունը: Հողագործներն ու արհեստավորները: Եգիպտական վերնախավի կյանքը: Փարավոնների ռազմական արշավանքները: Եգիպտա– խեթական և եգիպտա– խուռիական հարաբերությունները:Կուտիական արշավանք:  Եգիպտոսի նվաճումը հիքսոսների կողմից: Բուրգերը: Եգիպտական կրոնը: Արվեստը: Գիրն ու գիտությունը: Հայկական լեռնաշխարհի քաղաքակրթական ազդեցությունը Եգիպտոսի վրա:Շումերական, խեթական և խուռիական աղբյուրներն Արատտայի և Հայասայի մասին: Հայկազունիների արքայատոհմը:
Գլուխ 6. Երեխաների կյանքը Հին Եգիպտոսում և Հայկական լեռնաշխարհում  7 ժամ
Երեխաների կյանքը Հին Եգիպտոսում: Ծանր ֆիզիկական աշխատանքը դաշտերում և արհեստանոցներում: Տղաների ուսումը ձիանոցներում և տաճարներում զինվորի և պետական ծառայողի մասնագիտությամբ: Հարգանքը մեծերի ու ծնողների նկատմամբ: Աղջիկների և տղաների առանձին ուսուցումն ու դաստիարակությունը: Երեխաների կյանքի մասին հիշատակություններ շումերական և խեթական արձանագրություններում: Հին Հայաստանի երեխաները առօրյան:
Գլուխ 7. Հին ՄիջագետքՓյունիկիա: Պաղեստին: Վանի թագավորությունը– 2 ժամ
Հին Միջագետք: Բաբելոնի թագավորությունը: Համմուրապիի օրենքները: Ծովի ժողովուրդներ: Փյունիկյան ծովագնացները: Աստվածաշնչյան ավանդապատումներ: Դավթի և Սողոմոնի թագավորությունները: Ասորեստան: Պարսկական «արքայից արքաները»: Վանի թագավորությունը (Ուրարտու): Ասորեստանա – ուրարտական հարաբերությունները:
Գլուխ 8. Երեխաների կյանքը Հին Միջագետքում– 6 ժամ
Հին բաբելոնական և ասորական աղբյուրները երեխաների դաստիարակության, կրթության և իրավունքի մասին: Պեղումների ժամանակ հայտնաբերված խաղալիքները և հագուստի մնացորդները: Աղյուսե դասագրքերը և մաթեմատիկական խնդիրները երեխաների համար:  Հին Միջագետքի և Վանի թագավորության երեխաների կյանքի համեմատական նկարագրությունը:
Գլուխ 9. Հին Հնդկաստան և Չինաստան, հասարակական  քաղաքական կարգը Հին ՀայաստանումՀամահայկական պետությունը   3 ժամ
Հին Հնդկաստանի բնությունը և մարդիկ: Կաստայական կարգերը: Կրոնը: Կոնֆուցիի ուսմունքը Չինաստանում: Դաոսականություն: Մարտնչող թագավորությունների շրջանը: Չին առաջին արքան:
Հասարակության շերտավորումը Հին Հայաստանում: Ազատներ և կախյալ գյուղացիներ: Իշխանական սանդուղքը: Պետական կարգը: Բանակը և սպառազինությունը: Պարույր Սկայորդի:
Գլուխ 10. Երեխաների կյանքը Հնդկաստանում ևՉինաստանում: Հիշատակություններ մանկական խաղերի մասին հայ                        պատմիչների մոտ– 9 ժամ
Տղաների գերադասությունը հնդկական ընտանիքներում: Աղջիկների նախապատրաստումն ընտանեկան կյանքին: Երեխաների պաշտամունքը Հին Չինաստանում: Ընտանեկան դաստիարակությունը: «Փետրավոր գնդակ»,«Քարկտիկ», «Գայլեր և ոչխարներ» խաղերը: Ուսումնառությունը յոթ տարեկանից սկսած: Երեխաների ստրկությունը:Հայ երեխաների ռազմա– մարզական խաղերը:
Գլուխ 11. Հին Հունաստան: Հայաստանն Արտաշիսյան                      հարստության օրոք   4 ժամ
Հին Հունաստանի բնությունն ու մարդիկ: «Իլիական» և «Ոդիսական» պոեմները: Հունական դեմոկրատիան: Կրոնը, օլիմպիական խաղերը, արվեստը, թատրոնը: Կրթությունն ու գիտությունը: Ալեքսանդր Մակեդոնացի: Հունական գաղութները: Հելլենիզմ:Հելլենիզմի տարածումը Հայաստանում: Արտաշիսյան հարստություն:  Արտաշես Բարի, Տիգրան Մեծ, Արտավազդ II:
Գլուխ 12. Երեխաների կյանքը Հին Հունաստանում– 7 ժամ
Մինչև յոթ տարեկան երեխաների դաստիարակությունը կանանց կողմից: Տղաների կրթությունն ու դաստիարակությունը: Աղջիկների նախապատրաստումն ընտանեկան կյանքի: Սպորտը հույն երեխաների կյանքում: Հասունության քննությունների հանձնումը: Հոգևոր դաստիարակությունը: Ստրուկների երեխաները: Հունաստանում կրթություն ստացած հայ պատանիներ: Հունական օլիմպիադաների հայ չեմպիոնները:
Գլուխ 13. Հին Հռոմ: Արշակունյաց հարստությունը Հայաստանում– 4 ժամ
Հին Հռոմը: Հռոմեական պետության կառուցվածքը: Կարթագենի հետ մրցակցությունը: Հռոմեական նվաճումները: Ստրկությունը Հին Հռոմում: Սպարտակի ապստամբությունը: Կայսրության հաստատումը Հռոմում: Առաջին քրիստոնյաները և Ներոն կայսրը: Հռոմի նվաճումը գոթերի կողմից: Արևելյան հռոմեական կայսրությունը: Կոստանդին Մեծ: Բյուզանդիան Հուստինիանոս կայսեր օրոք: Հռոմեական արվեստը, կրթությունը, գիտությունը:Հայ– հռոմեական հարաբերությունները: Արշակունյաց հարստությունը: Տրդատ և Ներոն: Հեթանոսական շրջանի հայկական մշակույթը:Քրիստոնեության ընդունումը: Հայաստանի բաժանումները: Մեսրոպ Մաշտոց:
Գլուխ14. Երեխաների կյանքը Հին Հռոմում և Հայաստանում– 9 ժամ
Հայրության ճանաչման ծեսը: Հայրերի իրավունքները երեխաների վրա: Երեխայի ծննդյան և անվանակոչության հետ կապված ընտանեկան տոները: Չար ուժերից երեխաների պաշտպանության ծեսերը: Մանկավարժ ստրուկներ երեխաների համար: Մանկական խաղերը: Հայրը որպես տղայի առաջին դաստիարակ: Դպրոցները Հին Հռոմում: Աղքատ մարդկանց և ստրուկների երեխաների կյանքը:Հիշատակությունները հայկական դպրոցների մասին: Ընտանիքը հայ երեխայի առաջին դպրոց: Դպրության աստված Տիրը: Քրիստոնեական դպրոցներ: Հայ երեխաների կյանքը դպրոցներում և նրանցից դուրս: Հայկական հնագույն խաղեր: Երեխաների մասնակցությունը ծեսերին ու տոներին որպես դաստիարակության միջոց: Ավանդական հայկական տոներն ու ծեսերը: Հայ պատմիչներն ու իմաստասերները որպես մանկավարժներ:
Նախագծերի պաշտպանության նախապատրաստություն  2 ժամ 
Նախագծային աշխատանքի թեմաները` 
1.    Հին աշխարհ. այլընտրանքային պատմություն
2.    Երեխաների կրթությունը
3.    Երեխաների խաղերը
4.    Երեխաների սոցիալական դերը

Սովորողի ուսումնական գործունեության ձևերը`
1.    Նախագծային աշխատանք
2.    Դասարանական քննարկում
3.    Ուսումնական ճամփորդություն
4.    Փոխուսուցում
5.    Ձեռք բերած գիտելիքների բանավոր և գրավոր տարածում

  Ուսումնական ճամփորդությունների  ուղղությունները ևժամկետները 
1.    Հայաստանի պատմության թանգարան – սեպտեմբեր
2.    Շենգավիթ հնավայր – սեպտեմբեր
3.    Էրեբունի – հոկտեմբեր
4.    Ռազմա — մարզական խաղեր Կոտայքի մարզում – հոկտեմբեր
5.    Ռազմա — մարզական խաղեր Լոռու մարզում – ապրիլ
6.    Ռազմա — մարզական խաղեր Սյունիքի մարզում – հունիս
7.    Մասնակցություն բոլոր ավանդական տոներին համապատասխան վայրերում

     Գնահատում
Սովորողի ուսումնական գործունեության բոլոր ձևերը գնահատվում են
շաբաթական պարբերականությամբ` յուրաքանչյուրը 10 բալանոց համակարգով:
Վերջնական գնահատականում ուսումնական գործնեության ձևերն ունեն հետևյալ
չափաբաժինները`
1.    Նախագծային աշխատանք– 50 %
2.    Դասարանական քննարկում– 5 %
3.    Ուսումնական ճամփորդություն– 10 %
4.    Փոխուսուցում – 20 %
5.    Ձեռք բերած գիտելիքների բանավոր և գրավոր տարածում – 15 %

Ուսումնական  գրականություն
Հին ժամանակների կենսակերպը

Հին հայկական խաղեր

Երեխաների իրավունքների զարգացման պատմություն
Ժայռապատկերների հեղինակները երեխաներն են
Երեխաները և ծնողները Հին Եգիպտոսում

Նախնադարյան մարդու քարանձավում
Հայաստանի համառոտ պատմությունը հնադարից մինչև մեր օրերը

Երեխաների կյանքը Հին Հունաստանում

Երեխաների դաստիարակությունը Հին Հռոմում

  1. Эрман А. Жизнь в Древнем Египте / Пер. с англ. И.А. Петровской. – М.: ЗАО Центрполиграф, 2008.
  2. Бадж У. Жители долины Нила / Пер. с англ. А.Б. Давыдовой. – М.: ЗАО Центрполиграф, 2009.
  3.  Д’ Эрвильи Э  Приключения доистопического мальчика
  4. Браниган К. Первобытные люди. / пер. с англ. М. Заславской – М.: Эгмонт Россия Лтд., 2000.
  5. Всемирная история: У истоков цивилизации. Бронзовый век./А. Н. Бадак, И. Е. Войнич, Н. М. Волчёк и др.- Мн.: Харвест, М.:АСТ.,1999.
  6. Дмитриева Н. А., Виноградова Н. А. Искусство древнего мира. – М.: Дет. лит., 1986.
  7. Древний мир : полная энциклопедия / Ш.Хардман, Ф. Стил, Р. Теймс ; пер. с англ. Озерова. — М.: Эксмо, 2006.
  8. Жилища: Хижины, дома, дворцы / Ф. Макдональд; пер. с англ. Л. С. Векслер; худож. М. Бергин — М.: Росмэн, 1995.
  9. Парсонз А. Индейцы./ пер. с англ. Н. Гладковской. – М.: Эгмонт Россия Лтд., 1999.
  10. Линевский А. М. Листы каменной книги: Повесть — Петрозаводск: Карелия, 1990.
  11. Покровский С. В. Охотники на мамонтов. Посёлок на озере: Повести — Пермь: Кн. изд-во, 1990.
  12. Происхождение вещей. Очерки первобытной культуры/ Под ред. Е. В. Смирницкой. — М.: «ННН», 1995.
  13. Д’Эрвильи, Э.Приключения доисторического мальчика / Э. Д`Эрвильи. — М.: Эксмо, 2005.
  14. Բդոյան Վ., Հայ ժողովրդական խաղեր, հ. 1, Ե., 1963:
  15. Джессика Куни. Доисторические рисунки в пещерах создавали дети
  16. Մովսես Խորենացի, Ե., «Հայաստան», 1970
  17. ՀՀ հանրագիտարան, Ե.,«Հայաստան», 1974 – 2008 1, 2, 5, 11 հատորներ
  18. ՍտեփանյանԱ.Հայ ազգագրություն, Ե., 2007
  19. Труды: В 5 – ти т. / Ерванд Лалаян; Отв. ред. Д. С. Вардумян; Ереван, изд-во АН Арм. ССР, 1983 г.

Տեսանյութեր

  1. Հայկական խաղեր. Ժամանակի վկան
  2. Աքլորախաղ
  3. Քարի դարի պատմությունը
  4. Նախնադարյան մարդկանց մոլորակը
  5. Համաշխարհային պատմություն: Նախնադարյան մարդը
  6. Արատտա
  7. Հին Եգիպտոս
  8. Հին Հունաստան
  9. Հին եկվորները
  10. Ռազմական դաստիարակությունը Սպարտայում
  11. Ժամանակի կողմնացույցը
  12. Չինական քաղաքակրթություն
  13. Ինչ գիտեին հին հնդիկները

 

Ձայնագրություն

Հնագույն երաժշտական համալիր մամոնտի ոսկորներից
23.07.2013    ©      Հայկազ Մարգարյան, Աշոտ Տիգրանյան

29.08.2016 (լրամշակում)   ©     Աշոտ Տիգրանյան

26.06.2017 (լրամշակում)   ©    Աշոտ Տիգրանյան